Podczas Uroczystego Posiedzenia Senatu, które zainaugurowało Święto Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej wręczono prestiżowe odznaczenia: Medal i Okulary Marii Grzegorzewskiej. Medal otrzymał dr hab. Andrzej Giryński, prof. APS, wieloletni pracownik i autorytet w dziedzinie pedagogiki specjalnej, natomiast wyróżnienie „Okulary Marii Grzegorzewskiej” przyznano Integracyjnemu Zespołowi Pieśni i Tańca „Mazowiacy”.
Medal Marii Grzegorzewskiej jest wyrazem uznania dla osób, których działalność i postawa w sposób szczególny przyczyniły się do budowania autorytetu Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. W tym roku Kapituła Medalu podjęła decyzję o przyznaniu tego najwyższego wyróżnienia dr. hab. Andrzejowi Giryńskiemu, prof. APS, który przez ponad pięćdziesiąt lat był związany z Uczelnią.
- Mówiąc o Profesorze Andrzeju Giryńskim, nie sposób ograniczyć się wyłącznie do funkcji, stanowisk i publikacji. Dla wielu osób obecnych dziś na tej sali Profesor był i pozostaje Mistrzem. Mistrzem wymagającym, ale sprawiedliwym. Człowiekiem ogromnej wiedzy, doświadczenia i autorytetu, a jednocześnie osobą niezwykle życzliwą, wspierającą i uważną na drugiego człowieka. Dla wielu z nas był drogowskazem. Osobą, która w momentach zwątpienia potrafiła powiedzieć: „Dasz radę”. Profesorze — dajemy radę. Między innymi dlatego, że Profesor nas tego nauczył – podkreśliła dr hab. Diana Aksamit, prof. APS, która wygłosiła Laudację na część Profesora Andrzeja Giryńskiego.
Początki drogi: Etos pracy i pionierskie badania
Droga zawodowa Profesora od początku charakteryzowała się niezwykłą determinacją. Już jako nauczyciel szkoły podstawowej dostrzegał wagę odpowiedzialności za rozwój młodego człowieka. Swoje wykształcenie na Uniwersytecie Warszawskim zdobywał w systemie wieczorowym, łącząc studia z intensywną pracą zawodową. W tym okresie Profesor prowadził jedne z pierwszych w Polsce badań dotyczących przejawów oraz przyczyn niedostosowania społecznego młodzieży. Jego wczesna kariera to także praca w Okręgowym Ośrodku Metodycznym przy Kuratorium Miasta Stołecznego Warszawy, gdzie jako kierownik szkolnictwa specjalnego tworzył pionierskie narzędzia badawcze, arkusze obserwacyjne i opracowania wspierające codzienną praktykę pedagogiczną.
Pół wieku oddania Uczelni
Profesor Andrzej Giryński związał się z Uczelnią (ówczesną WSPS) w 1972 roku i pozostawał jej wierny aż do roku 2023. Ta wieloletnia obecność stała się fundamentem akademickiej tożsamości APS. W swojej działalności naukowej skupiał się na społecznym i emocjonalnym funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością intelektualną, badając mechanizmy stygmatyzacji, socjalizacji oraz integracji społecznej. Jego monografie, m.in. „Zachowania prospołeczne młodzieży lekko upośledzonej umysłowo – przejawy, uwarunkowania, kształtowanie”, do dziś stanowią kluczowy punkt odniesienia dla badaczy.
Lider i budowniczy struktur akademickich
Dorobek organizacyjny Profesora jest imponujący i obejmuje szereg kluczowych funkcji, które kształtowały obecny kształt Uczelni:
- W latach 1976–1982 pełnił funkcję prodziekana, a w latach 1979–1980 dziekana Wydziału Pedagogiki Specjalnej.
- Sprawował urząd prorektora do spraw dydaktyki i spraw studenckich.
- W 1994 roku był pełnomocnikiem Uczelni do spraw Kolegium Andragogiki Specjalnej.
- Aktywnie uczestniczył w pracach komisji senackich do spraw planów, programów i organizacji studiów oraz pełnił funkcję rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli i studentów.
Profesor odegrał kluczową rolę w rozwoju struktur naukowych Uczelni, kierując jednostkami, które ewoluowały wraz z dyscypliną: od Pracowni Oligofrenopedagogiki (1985–1993), poprzez Zakład Oligofrenopedagogiki i Zakład Pedagogiki Niepełnosprawnych Intelektualnie, aż po dzisiejszy Zakład Edukacji i Rehabilitacji Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.
Okulary Marii Grzegorzewskiej dla Mazowiaków
Drugie z przyznanych wyróżnień – „Okulary Marii Grzegorzewskiej” – decyzją Senatu APS trafiło w tym roku do Integracyjnego Zespołu Pieśni i Tańca „Mazowiacy”.
- Każde wyróżnienie, każda forma podziękowania za trud włożony przez osoby z niepełnosprawnościami bardzo mnie wzrusza. Dla mnie i dla nich to jest wielka sprawa. Wszyscy są dumni, cieszą się. Ja jako nauczyciel nie patrzę na nich jak na osoby z niepełnosprawnością. Dla mnie to jest człowiek, człowiek utalentowany, który bardzo chce ze mną być – chce grać, chce tańczyć, chce śpiewać. Mój dialog z nimi jest partnerski, pełen szacunku, wrażliwości i wiary w to, że nam się to uda – powiedział jego założyciel i kierownik, prof. nzw. dr hab. Leszek Ploch.
Podczas wręczenia wyróżnienia głos zabrała także Paulina Ploch, która jest od wielu lat jest wolontariuszką w zespole, prywatnie córką prof. Leszka Plocha.
- Jako wolontariusze czujemy się dumni, że możemy w praktyce urzeczywistniać myśli Patronki APS, a tym samym skutecznie integrować naszą wspólną rodzinę w przestrzeni otwartej na niepełnosprawnych, na ich czynny udział w uprawianej ponad czterdzieści lat sztuce i kulturze. Nasza wspólna, a zwłaszcza ich, osób z niepełnosprawnościami, ciężka praca, pokonywanie trudności oraz barier przynosi także niespodzianki. Senat Uczelni dostrzegł doniosłość wysiłku artystycznego grupy, a my jeszcze raz w ich imieniu dziękujemy z całego serca.
Integracyjny Zespół Pieśni i Tańca „Mazowiacy” działa od 1985 roku i od początku swojej działalności tworzy przestrzeń integracji poprzez kulturę, muzykę i taniec. Zespół skupia młodzież oraz osoby z niepełnosprawnościami, uczniów szkół specjalnych, wychowanków ośrodków szkolno-wychowawczych, uczestników warsztatów terapii zajęciowej oraz wolontariuszy wspierających działalność artystyczną grupy.
Repertuar zespołu obejmuje tańce i pieśni ludowe z różnych regionów Polski, a także nowoczesne formy muzyczno-ruchowe, inscenizacje pantomimiczne i widowiska estradowe. W ciągu ponad czterdziestu lat działalności program „Mazowiaków” obejrzało ponad 750 tysięcy widzów w Polsce i za granicą.
Tegoroczne Święto APS było nie tylko okazją do uhonorowania wybitnych postaci związanych z pedagogiką specjalną i działalnością społeczną, lecz także przypomnieniem wartości, które od lat stanowią fundament działalności Uczelni – otwartości, integracji i szacunku dla drugiego człowieka.
