NOWE ZAWODY, NOWE MOŻLIWOŚCI: STUDIUJ KRYTYKĘ WSPÓŁCZESNĄ NA UJ

Wyobraź sobie, że otwierasz TikToka, serwis streamingowy albo portal informacyjny. W kilka minut widzisz zwiastun nowego serialu, recenzję książki, fragment spektaklu, kontrowersyjną kampanię i dziesiątki komentarzy. Treści przybywa szybciej, niż jesteśmy w stanie je przyswoić, a część z nich tworzy już sztuczna inteligencja. W takim świecie coraz większą wartość mają ludzie, którzy potrafią nie tylko powiedzieć: „podoba mi się” albo „nie podoba mi się”, lecz także wyjaśnić dlaczego.

Właśnie dla nich Uniwersytet Jagielloński uruchamia w roku akademickim 2026/2027 nowy kierunek studiów magisterskich – Krytykę współczesną.

To nie są studia o szukaniu błędów i narzekaniu na wszystko. To kierunek dla osób, które chcą rozumieć współczesną kulturę, świadomie ją oceniać i profesjonalnie o niej opowiadać. Program łączy wiedzę literaturoznawczą i kulturoznawczą z intensywną praktyką pisania, interpretowania oraz analizowania tekstów i wydarzeń artystycznych.

Na UJ będziesz ćwiczyć formułowanie własnych opinii, prowadzenie debaty i tworzenie recenzji, esejów oraz tekstów interpretacyjnych. Poznasz najnowszą literaturę, kulturę popularną, teatr, film, seriale, gry, muzykę i sztuki wizualne. Dowiesz się również, jak działają redakcje, wydawnictwa, festiwale i instytucje kultury. Wśród zajęć znajdziesz m.in. warsztaty krytyki współczesnej, praktyki interpretacji, warsztaty redakcyjne czy krytykę teatralną, serialową i krytykę gier.

Dlaczego to ma sens właśnie teraz? Bo w czasach nadmiaru informacji, dezinformacji i treści generowanych przez AI samo tworzenie komunikatów już nie wystarcza. Potrzebni są ludzie, którzy potrafią odróżnić wartościową wypowiedź od efektownej manipulacji, rozpoznać strategie retoryczne, sprawdzić kontekst i odpowiedzialnie zabrać głos. Algorytm może napisać poprawny tekst. Człowiek nadal jest potrzebny, aby nadać mu znaczenie, ocenić jego jakość i zrozumieć wpływ na odbiorców.

Studia są silnie związane z realnym życiem kulturalnym Krakowa – Miasta Literatury UNESCO. Prowadząca kierunek Katedra Krytyki Współczesnej Wydziału Polonistyki UJ współpracuje z wydawnictwami, czasopismami, portalami internetowymi oraz instytucjami artystycznymi. Dzięki temu kultura nie jest tu wyłącznie przedmiotem wykładów. Staje się przestrzenią działania, eksperymentowania i budowania własnej sieci kontaktów.

Co możesz robić po tych studiach? Więcej, niż sugeruje samo słowo „krytyka”:

• pisać i redagować teksty dla mediów, portali oraz czasopism,

• pracować w wydawnictwach i redakcjach,

• tworzyć podcasty, materiały wideo i formaty poświęcone kulturze,

• organizować festiwale, spotkania autorskie i projekty kulturalne,

• działać w teatrach, muzeach, domach kultury i organizacjach społecznych,

• zajmować się edukacją, animacją kultury oraz komunikacją instytucji,

• rozwijać własną działalność krytyczną, literacką lub medialną.

Krytyka współczesna na UJ to kierunek dla osób ciekawych świata, które nie chcą bezrefleksyjnie przewijać kolejnych treści. Jeśli masz własne zdanie, interesujesz się kulturą i chcesz nauczyć się mówić o niej przekonująco – tutaj możesz zamienić swoją pasję w profesjonalne kompetencje.