Komunikat prasowy: 2 mln Polaków żyje w skrajnym ubóstwie. Eksperci w APS 15-16 października

Ponad 5 procent Polaków żyje w skrajnej biedzie. Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej (APS) we współpracy z Federacją Mazowia organizuje konferencję „Zrozumieć biednego – gdzie jesteśmy 25 lat później?”, podczas której badacze i praktycy będą mówić o tym, jak zmieniło się ubóstwo przez ćwierć wieku.

W Polsce w skrajnym ubóstwie żyje ok. 2 mln Polaków, w tym blisko 360 tysięcy dzieci (!). 15 mln Polaków, czyli ok. 40 procent nie może sobie pozwolić na sport, kulturę czy rekreację – mimo że pracują lub otrzymują emeryturę (dane: https://skarbiec.biz/spoleczenstwo/minimum-socjalne-polska-15-mln-gus-ipiss).15 i 16 października 2026 r. w APS naukowcy, pracownicy socjalni, streetworkerzy i organizacje pozarządowe przedstawią najnowsze badania i doświadczenia z pracy z osobami w biedzie. Przy okazji konferencji eksperci są dostępni dla mediów.

Bieda w Polsce ma dziś inną twarz niż ćwierć wieku temu. Coraz częściej dotyka osób, które pracują lub otrzymują świadczenie emerytalne, a mimo to znacząca ich część nie wiąże końca z końcem. Dotyka też gospodarstw, których nie stać na ogrzanie mieszkania, i ludzi, którzy wypadli z systemu i trafili na ulicę. Szacuje się, że liczba osób w kryzysie bezdomności według ostatniego liczenia to ok. 32 000 osób („Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych – edycja 2026” MRPiPS).

„Badanie ubóstwa jest ciągle ważne, bo jest to zjawisko dynamiczne zmieniające się w czasie w wyniku przemian społeczno-gospodarczych. Biedni są bowiem w każdym społeczeństwie, choć występują z różnym nasileniem. W Polsce w XXI wieku przeszliśmy od masowej biedy i strukturalnego bezrobocia na początku stulecia, przez skokową poprawę sytuacji po akcesji naszego kraju do Unii Europejskiej i wprowadzeniu szerokich transferów socjalnych (m.in. Programu 500+ i 800+). Natomiast dzisiaj obserwujemy nowe, niepokojące trendy powiązane rozwarstwieniem społecznym, zmianą technologiczną czy zmianą w sferze standardów życia.” – mówi prof. dr hab. Jolanta Grotowska-Leder z Katedry Socjologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, zajmująca się przez 4 dekady badaniem ubóstwa w Polsce.

Wśród wielu tematów, o których będą mówić eksperci znajdą się: „pracujący biedni”, „ubóstwo energetyczne”, a także bezdomność. Podczas konferencji eksperci będą się starali odpowiedzieć na pytania, dlaczego etat nie chroni przed ubóstwem, kto i dlaczego marznie w domu i dlaczego pomoc nie zawsze jest skuteczna. Wśród prelegentów i zaproszonych gości znajdą się takie nazwiska jak prof. Stanisława Golinowska, prof. Ryszard Szarfenberg, prof. Anna Giza czy prof. Marek Rymsza.

„Zależy nam, aby wydarzenia organizowane przez Instytut Filozofii i Socjologii APS były spotkaniami sieciującym różne środowiska. Inspirując się żywym dziedzictwem pozostawionym nam przez profesor Elżbietę Tarkowską, badaczkę czasu, kultury i ubóstwa, chcemy tworzyć przestrzeń do współpracy dla badaczy i badaczek, praktyków i praktyczek oraz osób działających w 3 sektorze. Naszym celem jest współdzielenie różnych zasobów, aby projektowanie przez nas zmiany mogły być wdrażane w ramach projektów systemowych, społecznych i kulturowych” – dodaje dr hab. Beata Nessel-Łukasik, prof. APS, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii APS.

Konferencja odwołuje się do książki „Zrozumieć biednego” prof. Elżbiety Tarkowskiej, socjolożki i pionierki badań nad ubóstwem w Polsce, która zmarła 10 lat temu. Jej dorobek pozostaje wciąż żywym punktem odniesienia dla współczesnych badań nad biedą, wykluczeniem społecznym i nierównościami. Podczas wydarzenia zostaną także wręczone nagrody w X jubileuszowej edycji Konkursu im. Prof. Elżbiety Tarkowskiej.

Dla mediów

• Kluczowe momenty konferencji: 15 października, godz. 9.30-11:20, otwarcie konferencji i sesja plenarna I: wystąpienia prof. Anny Gizy, prof. Jolanty Grotowskiej-Leder, prof. Ryszarda Szarfenberga
• Wręczenie nagród w konkursie: 16 października godz. 11:40-13:10, w tym wydarzenie towarzyszące: Debata „Bieda w dziennikarskim i reporterskim opisie”
• Wywiady z ekspertami: zarówno w dniach konferencji, jak i przed nią, po wcześniejszym umówieniu.
• Zdjęcia: link do zdjęć po wydarzeniu

Kiedy i gdzie: 15–16 października 2026 r. – program konferencji w załączeniu.
Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, ul. Szczęśliwicka 40, Warszawa
Wstęp: wolny
Strona: https://konferencje.aps.edu.pl/zrozumiecbiednego/